سیویل اجرا | مرجع فایل، آموزش و مقالات مهندسی عمران | سیویل اجرا | مرجع فایل، آموزش، پروژه، مقالات مهندسی عمران، نکات اجرایی ساختمان، منابع آزمون نظام مهندسی و اخبار صنعت ساخت و ساز ایران
فایل اکسل جدول تغییر مقادیر پیمان یکی از ابزارهای کاربردی برای مهندسان دفتر فنی، پیمانکاران، مشاوران و کارشناسان متره و برآورد است که برای کنترل افزایش و کاهش مقادیر کار نسبت به مقادیر اولیه قرارداد مورد استفاده قرار میگیرد.
در بسیاری از پروژههای عمرانی، مقادیری که هنگام تهیه اسناد مناقصه و انعقاد قرارداد پیشبینی شدهاند، الزاماً با مقادیر واقعی اجراشده یکسان نیستند. شرایط اجرایی پروژه، تغییر نقشهها، نیازهای جدید کارفرما، وضعیت واقعی محل اجرا و سایر عوامل میتوانند باعث افزایش یا کاهش مقدار برخی ردیفهای فهرستبها شوند.
به همین دلیل کنترل دقیق تغییر مقادیر پیمان اهمیت زیادی دارد. فایل اکسل ارائهشده در این مطلب از سیویل اجرا یک نمونه کاربردی و فرمولدار برای ثبت، محاسبه و جمعبندی این تغییرات است.
تغییر مقادیر پیمان چیست؟
پس از مشخص شدن پروژه و انجام مطالعات و طراحیهای اولیه، حجم تقریبی عملیات مورد نیاز برآورد میشود. این مقادیر در اسناد پیمان و فهرست مقادیر اولیه پروژه درج شده و مبنای محاسبه مبلغ قرارداد قرار میگیرند.
اما پروژههای عمرانی در مرحله اجرا همیشه دقیقاً مطابق برآورد اولیه پیش نمیروند.
برای مثال ممکن است:
- حجم خاکبرداری بیشتر از مقدار پیشبینیشده باشد.
- مقدار بتنریزی افزایش یا کاهش پیدا کند.
- میزان مصرف میلگرد تغییر کند.
- بخشی از عملیات حذف شود.
- برخی ردیفهای کاری نسبت به قرارداد اولیه افزایش یابند.
- در محدوده موضوع پیمان، اجرای عملیات جدیدی ضرورت پیدا کند.
در چنین شرایطی باید اختلاف میان مقدار اولیه و مقدار جدید هر ردیف بهصورت دقیق محاسبه و اثر مالی آن بر پیمان مشخص شود.
اینجاست که استفاده از جدول تغییر مقادیر پیمان اهمیت پیدا میکند.
ماده 29 شرایط عمومی پیمان و تغییر مقادیر
ماده 29 شرایط عمومی پیمان به موضوع تغییر مقادیر کار، قیمتهای جدید و تعدیل نرخ پیمان اختصاص دارد.
در طول اجرای پروژه، مهندس مشاور ممکن است با توجه به شرایط اجرایی، تغییراتی را در مقادیر عملیات پیشبینی کند. پس از طی مراحل لازم و تصویب کارفرما، این تغییرات میتوانند به پیمانکار ابلاغ شوند.
یکی از مهمترین موضوعاتی که در ماده 29 مورد توجه قرار گرفته، کنترل میزان افزایش و کاهش مبلغ ناشی از تغییر مقادیر نسبت به مبلغ اولیه پیمان است.
به همین دلیل در پروژههای عمرانی، تهیه یک جدول دقیق برای مقایسه مقادیر اولیه و مقادیر اصلاحشده اهمیت زیادی دارد.
فایل موجود در این صفحه دقیقاً برای تسهیل همین محاسبات طراحی شده است.
دانلود فایل اکسل جدول تغییر مقادیر پیمان
فایل قرارگرفته در این مطلب یک نمونه اکسل تغییر مقادیر پیمان با فرمت XLSX است که شامل چندین شیت مرتبط با فصلهای مختلف فهرستبها و یک شیت مجزا برای خلاصه مالی فصول است.
این فایل صرفاً یک فرم خالی نیست و دارای اطلاعات نمونه، فرمولهای محاسباتی و ارتباط میان بخشهای مختلف است؛ بنابراین علاوه بر استفاده اجرایی، برای آموزش نحوه تنظیم جدول تغییر مقادیر نیز مفید خواهد بود.
ساختار فایل اکسل تغییر مقادیر
فایل مورد بررسی دارای 14 شیت است.
بخش عمده شیتها به فصلهای مختلف عملیات اختصاص داده شده و یک شیت نیز برای خلاصه مالی فصول در نظر گرفته شده است.
فصلهای موجود در فایل شامل موارد زیر هستند:
- فصل اول: تخریب و برچیدن
- فصل دوم: عملیات خاکی با دست
- فصل سوم: عملیات خاکی با ماشین
- فصل پنجم: حفاری و سپرکوبی
- فصل هفتم: اندود و بندکشی
- فصل هشتم: قالببندی
- فصل نهم: کارهای فولادی با میلگرد
- فصل دهم: کارهای فولادی سنگین
- فصل یازدهم: کارهای فولادی سبک
- فصل دوازدهم: ابنیه بتنی
- فصل شانزدهم: عایقکاری
- فصل بیستم: حملونقل
- فصل بیستوپنجم: عملیات متفرقه
وجود شیتهای مجزا برای فصلها باعث میشود تغییر مقادیر هر بخش از پروژه بهصورت تفکیکشده کنترل شود.
ستونهای موجود در جدول تغییر مقادیر
اطلاعات مربوط به ردیفهای فهرستبها
برای هر ردیف اطلاعات مورد نیاز بهصورت منظم در جدول قرار گرفته است.
از جمله اطلاعاتی که در فایل مشاهده میشود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شماره ردیف فهرستبها
- شرح عملیات
- واحد
- بهای واحد
- مقدار اولیه
- مبلغ اولیه
- مقدار پس از تغییر
- مبلغ پس از تغییر
- میزان افزایش
- میزان کاهش
این ساختار باعث میشود بتوان وضعیت هر ردیف را بهصورت مستقل بررسی کرد.
محاسبه افزایش مقادیر در اکسل
یکی از کاربردهای اصلی فایل اکسل جدول تغییر مقادیر پیمان، محاسبه ردیفهایی است که مقدار آنها نسبت به قرارداد اولیه افزایش پیدا کرده است.
برای مثال اگر در قرارداد اولیه مقدار یک عملیات 500 مترمکعب پیشبینی شده باشد اما در ادامه پروژه مقدار آن به 650 مترمکعب برسد، اختلاف ایجادشده باید در بخش افزایش مقادیر ثبت و اثر مالی آن محاسبه شود.
ساختار فرمولدار فایل باعث میشود این محاسبات با سرعت بیشتری انجام شده و نتایج در جمعبندی فصل منعکس شوند.
محاسبه کاهش مقادیر پیمان
کاهش مقادیر نیز بهاندازه افزایش مقادیر اهمیت دارد.
ممکن است در مرحله اجرا مشخص شود که بخشی از عملیات پیشبینیشده در قرارداد بهطور کامل اجرا نمیشود یا مقدار واقعی آن کمتر از برآورد اولیه است.
در فایل اکسل تغییر مقادیر، اختلاف مربوط به این ردیفها نیز قابل ثبت و محاسبه است تا اثر کاهش مقدار بر مبلغ نهایی پروژه مشخص شود.
این تفکیک میان افزایش و کاهش مقادیر، بررسی مالی پیمان را بسیار سادهتر میکند.
خلاصه مالی فصول در فایل تغییر مقادیر
جمعبندی قرارداد و تغییرات
یکی از مهمترین قسمتهای فایل، شیت خلاصه مالی فصول است.
در این شیت اطلاعات مالی فصلهای مختلف در یک بخش واحد جمعآوری شدهاند تا کاربر بتواند وضعیت کلی قرارداد را مشاهده کند.
این بخش برای مهندسان دفتر فنی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بررسی صدها ردیف بهصورت جداگانه برای کنترل وضعیت کلی پیمان زمانبر است.
خلاصه مالی کمک میکند اطلاعات فصلها در یک جدول تجمیع شده و مقادیر اصلی، تغییرات و مبالغ نهایی سریعتر کنترل شوند.
اعمال ضرایب در فایل اکسل تغییر مقادیر
در بخشهای مختلف فایل، ضرایب مرتبط با محاسبات مالی پروژه نیز در نظر گرفته شدهاند.
از جمله موارد قابل مشاهده در فایل میتوان به مواردی مانند:
- ضریب پیشنهادی پیمانکار
- ضریب منطقه
- ضریب بالاسری
اشاره کرد.
وجود این بخشها باعث شده فایل تنها یک جدول ساده مقادیر نباشد و ساختار مالی پروژه نیز تا حد مناسبی در آن دیده شود.
مزایای استفاده از فایل اکسل جدول تغییر مقادیر پیمان
در پروژههایی با تعداد زیاد ردیفهای فهرستبها، کنترل تغییرات به روش دستی میتواند بسیار زمانبر باشد.
احتمال اشتباه در انتقال اعداد، ضرب مقدار در بهای واحد، محاسبه اختلاف و جمعبندی فصلها نیز وجود دارد.
استفاده از فایل اکسل میتواند مزایای زیر را داشته باشد:
- سرعت بیشتر در محاسبات
- کاهش خطاهای محاسباتی
- تفکیک تغییرات براساس فصل
- کنترل ردیفبهردیف فهرستبها
- مشاهده همزمان مقادیر اولیه و اصلاحشده
- تفکیک افزایش و کاهش مقادیر
- امکان تهیه خلاصه مالی
- قابلیت ویرایش متناسب با هر پروژه
- مناسب برای آرشیو اطلاعات دفتر فنی
فایل اکسل تغییر مقادیر برای چه کسانی مناسب است؟
این فایل میتواند برای گروههای مختلف فعال در پروژههای عمرانی کاربرد داشته باشد.
از جمله:
مهندسان دفتر فنی
برای تهیه و کنترل اسناد قراردادی، صورتوضعیتها و تغییر مقادیر.
پیمانکاران
برای محاسبه آثار مالی افزایش یا کاهش مقادیر عملیات.
مهندسان مشاور
برای بررسی مقادیر اصلاحشده و کنترل تغییرات نسبت به قرارداد.
کارشناسان متره و برآورد
برای مقایسه مقادیر اولیه و اجرایی و تهیه گزارشهای مالی.
دانشجویان عمران
برای یادگیری نحوه تنظیم جدول تغییر مقادیر و آشنایی عملی با ماده 29 شرایط عمومی پیمان.
تفاوت مقدار اولیه و مقدار اصلاحشده چیست؟
در هنگام انعقاد قرارداد، مقادیر عملیات بر اساس نقشهها و اطلاعات موجود در همان مقطع زمانی تعیین میشوند.
این مقادیر را میتوان مقادیر اولیه پیمان در نظر گرفت.
در طول اجرا و با مشخص شدن شرایط واقعی پروژه، امکان دارد مقدار نهایی برخی عملیات تغییر کند.
مقادیر جدید پس از انجام بررسیهای فنی و قراردادی در جدول تغییر مقادیر درج میشوند.
با مقایسه این دو مقدار، میزان افزایش یا کاهش هر ردیف مشخص میشود.
چرا کنترل تغییر مقادیر پیمان مهم است؟
تغییر مقدار یک ردیف شاید در نگاه اول مسئله مهمی به نظر نرسد، اما وقتی تغییرات دهها یا صدها ردیف در کنار یکدیگر قرار بگیرند، میتوانند تأثیر قابل توجهی بر مبلغ نهایی پروژه داشته باشند.
اگر تغییر مقادیر بهصورت مستمر کنترل نشود، ممکن است در پایان پروژه اختلاف قابل توجهی میان مبلغ اولیه و مبلغ حاصل از عملیات واقعی ایجاد شده باشد.
به همین دلیل توصیه میشود جدول تغییر مقادیر در طول پروژه بهصورت مستمر بهروزرسانی شود، نه اینکه تهیه آن به پایان پروژه موکول شود.
نکات مهم هنگام استفاده از نمونه اکسل تغییر مقادیر
این فایل یک نمونه قابل ویرایش است و اعداد و اطلاعات واردشده در آن نباید مستقیماً برای پروژه دیگری استفاده شوند.
قبل از استفاده در پروژه واقعی، موارد زیر را کنترل و مطابق اسناد پیمان خود اصلاح کنید:
- سال فهرستبها
- ردیفهای مورد استفاده پروژه
- بهای واحد ردیفها
- مقادیر اولیه قرارداد
- مقادیر جدید یا اجراشده
- ضریب پیشنهادی پیمانکار
- ضریب منطقه
- ضریب بالاسری
- مبلغ اولیه پیمان
- سایر ضرایب و شرایط اختصاصی قرارداد
همچنین پیشنهاد میشود قبل از ارائه رسمی جدول، تمامی فرمولهای فایل و ارتباط میان شیتها توسط کارشناس دفتر فنی کنترل شوند.
آیا این فایل قابل ویرایش است؟
بله.
فایل با فرمت XLSX تهیه شده و شیتهای اصلی آن قابل ویرایش هستند. بنابراین میتوانید اطلاعات نمونه را حذف کرده و مقادیر پروژه مورد نظر خود را جایگزین کنید.
البته به دلیل وجود فرمولهای متعدد، هنگام حذف یا جابهجایی سلولها باید دقت شود تا ساختار محاسبات فایل دچار مشکل نشود.
مشخصات فایل دانلودی
عنوان فایل: جدول تغییر مقادیر پیمان
فرمت: Excel – XLSX
تعداد شیت: 14 شیت
محتوا: جدول فصلها + خلاصه مالی
قابلیت ویرایش: دارد
فرمولدار: بله
کاربرد: دفتر فنی، متره و برآورد، پیمانکاری و کنترل قرارداد
جمعبندی
فایل اکسل جدول تغییر مقادیر پیمان میتواند ابزار مناسبی برای کنترل اختلاف میان مقادیر اولیه قرارداد و مقادیر اصلاحشده در طول اجرای پروژه باشد.
وجود شیتهای مجزا برای فصلهای مختلف، ثبت اطلاعات ردیفهای فهرستبها، محاسبه افزایش و کاهش مقادیر و در نهایت تهیه خلاصه مالی، این فایل را به نمونه مناسبی برای مهندسان دفتر فنی و کارشناسان متره و برآورد تبدیل کرده است.
اگر در زمینه صورتوضعیت، متره و برآورد، فهرستبها و مدیریت اسناد پروژه فعالیت دارید، بررسی ساختار این فایل میتواند دید مناسبی درباره نحوه تهیه جدول تغییر مقادیر در اختیار شما قرار دهد.
برای دانلود جزوهها، آموزشهای اجرایی و منابع تخصصی بیشتر در حوزه مهندسی عمران، وارد سایت سیویل اجرا مرجع آموزش مهندسی عمران شوید.
همچنین برای دریافت سریع جدیدترین فایلها و آموزشها، در کانال مهندسین عمران عضو شوید.
